جدول وزن پروفیل Z
جدول وزن پروفیل Z یکی از حیاتیترین ابزارهایی است که هر مهندس سازه یا پیمانکار ساختمانی باید به طور مداوم به آن مراجعه کند. اگر در حال طراحی یک سوله صنعتی یا پوشش سقف ساختمانهای بزرگ هستید، حتماً میدانید که انتخاب درست ضخامت و ابعاد این مقاطع فولادی، مستقیماً با امنیت و هزینههای نهایی پروژه شما در ارتباط است. پروفیلهای Z که در دستهی پروفیلهای باز قرار میگیرند، به دلیل شکل هندسی خاص خود، توانایی تحمل بارهای خمشی بسیار بالایی دارند و در عین حال، وزن کل سازه را به طرز بهینهای کاهش میدهند.
در بازار آهنآلات ایران، این مقاطع را با نام «پرلین Z» نیز میشناسند. اما چرا دانستن وزن دقیق آنها اینقدر اهمیت دارد؟ پاسخ ساده است: قیمت نهایی خرید شما بر اساس وزن (کیلوگرم) محاسبه میشود. علاوه بر این، برای محاسبات دقیق استاتیکی، شما باید بدانید که هر متر طول از این پروفیل، چه فشاری را به ستونها و فونداسیون وارد میکند. استفاده از یک جدول وزن پروفیل Z استاندارد به شما کمک میکند تا از خرید مقاطع غیرstandard که ممکن است ضخامت واقعی آنها با عدد اعلامی تفاوت داشته باشد، پیشگیری کنید.
ما در شرکت آذین پروفیل سپاهان، با تکیه بر سالها تجربه در قلب منطقه صنعتی اصفهان، بر این باوریم که شفافیت در اطلاعات فنی، حق مشتری است. پروفیلهای تولیدی ما در سایزهای متنوع (Z16 تا Z22 و بالاتر) با ضخامتهای ۲، ۲.۵ و ۳ میلیمتر تولید میشوند که هر کدام در جدول وزن پروفیل Z ردیف مخصوص به خود را دارند. انتخاب یک مقطع با وزن مناسب، نه تنها باعث افزایش طول عمر سازه میشود، بلکه در هنگام نصب و جوشکاری نیز سهولت بیشتری برای اکیپهای اجرایی فراهم میکند.
تحلیل فنی و پارامترهای مؤثر بر جدول وزن پروفیل Z
برای اینکه بتوانید از جدول وزن پروفیل Z به درستی استفاده کنید، ابتدا باید با الفبای ابعادی این مقطع آشنا شوید. هر پروفیل زد با سه پارامتر اصلی شناخته میشود: ارتفاع (H)، پهنای بالها (B) و لبه یا همان خم کوچک انتهای بال (C). وقتی صحبت از جدول وزن پروفیل Z به میان میآید، ضخامت ورق (T) متغیری است که بیشترین تأثیر را روی وزن نهایی و البته مقاومت خمشی سازه دارد. معمولاً در بازار، پروفیلهای زد با ورقهای گرم (سیاه) تولید میشوند، اما در مناطق مرطوب، استفاده از ورقهای گالوانیزه نیز رواج دارد که وزن آنها به دلیل لایه روی (Zinc) تفاوت بسیار جزئی با ورق سیاه دارد.
بسیاری از مهندسان ترجیح میدهند به جای حفظ کردن اعداد، با فرمول محاسباتی آن آشنا باشند. هرچند که در جدول وزن پروفیل Z اعداد بر اساس استانداردهای DIN آلمان استخراج شدهاند، اما شما میتوانید وزن تقریبی را از فرمول زیر محاسبه کنید:
در این فرمول، تمامی ابعاد به میلیمتر هستند و عدد ۷.۸۵ چگالی آهن است. دقت داشته باشید که در جدول وزن پروفیل Z شرکتهای معتبری مثل آذین پروفیل سپاهان، این اعداد با دقت میلیگرم محاسبه شدهاند تا در خریدهای با تناژ بالا، اختلاف وزن (تلرانس) به حداقل برسد.
یکی از نکات کلیدی که در هنگام مطالعه جدول وزن پروفیل Z باید به آن دقت کنید، تفاوت وزن در سایزهای مختلف است. برای مثال، پروفیل Z18 با ضخامت ۲.۵ میلیمتر، وزنی کاملاً متفاوت نسبت به Z20 با همان ضخامت دارد. این تفاوت وزن شاید در یک متر ناچیز به نظر برسد، اما در یک سوله با دهانهی ۳۰ متر که صدها متر پرلین در آن به کار میرود، میتواند چندین تن اختلاف وزن ایجاد کند. اینجاست که اهمیت یک جدول دقیق مشخص میشود؛ جدولی که به شما بگوید برای پوشش سقف خود بهینهترین انتخاب کدام است.
اگر به دنبال اطلاعات تخصصیتر در مورد نحوه چیدمان این مقاطع در اسکلتهای فلزی هستید، پیشنهاد میکنم مقاله راهنمای جامع پروفیل Z در سازهها را مطالعه کنید. این مطلب به شما کمک میکند تا پس از استخراج وزن از جدول، بدانید هر مقطع را در کجای نقشه مهندسی خود به کار ببرید.
در ادامه، برای درک بهتر، نگاهی به لیست خلاصه شده زیر بیندازید که بخشی از جدول وزن پروفیل Z استاندارد است:
پروفیل Z18: ضخامت ۲.۵ میل (حدود ۴.۸ تا ۵ کیلوگرم بر متر)
پروفیل Z20: ضخامت ۳ میل (حدود ۷.۲ تا ۷.۵ کیلوگرم بر متر)
پروفیل Z22: ضخامت ۳ میل (حدود ۸ کیلوگرم بر متر)
| سایز پروفیل (ارتفاع به mm) | ضخامت ورق (mm) | وزن تقریبی هر متر (kg) | وزن تقریبی شاخه ۶ متری (kg) |
| Z 16 | 2.0 | 3.80 | 22.8 |
| Z 16 | 2.5 | 4.70 | 28.2 |
| Z 16 | 3.0 | 5.60 | 33.6 |
| Z 18 | 2.0 | 4.10 | 24.6 |
| Z 18 | 2.5 | 5.10 | 30.6 |
| Z 18 | 3.0 | 6.10 | 36.6 |
| Z 20 | 2.0 | 4.40 | 26.4 |
| Z 20 | 2.5 | 5.50 | 33.0 |
| Z 20 | 3.0 | 6.50 | 39.0 |
| Z 22 | 2.5 | 5.90 | 35.4 |
| Z 22 | 3.0 | 7.10 | 42.6 |
اهمیت محاسبات مهندسی بر اساس جدول وزن پروفیل Z
در مهندسی سازه، هر گرم وزنی که به سقف یا بدنه اضافه میشود، به معنای نیاز به تقویت ستونها و فونداسیون است. استفاده از جدول وزن پروفیل Z به مهندسان محاسب این امکان را میدهد که “بار مرده” سازه را با دقت بالایی تخمین بزنند. پروفیل زد به دلیل طراحی آیرودینامیک و هندسه خاصش، در برابر نیروهای جانبی مثل باد و زلزله عملکرد درخشانی دارد، اما این عملکرد تنها زمانی بهینه است که ضخامت و وزن آن دقیقاً مطابق با استانداردهای درج شده در جدول وزن پروفیل Z باشد.
یکی از چالشهای همیشگی در پروژههای بزرگ، یافتن تعادل میان “استحکام” و “صرفه اقتصادی” است. اگر شما مقطعی سنگینتر از نیاز پروژه انتخاب کنید، هزینههای خرید و حملونقل شما به شدت بالا میرود. از سوی دیگر، انتخاب مقطعی سبکتر از اعداد استاندارد جدول وزن پروفیل Z میتواند فاجعهآفرین باشد و منجر به شکم دادن سقف یا حتی ریزش سازه تحت بار برف سنگین شود. به همین دلیل است که پیمانکاران باسابقه، همیشه قبل از ثبت سفارش، اطلاعات پروژهی خود را با مقادیر موجود در جدول وزن پروفیل Z تطبیق میدهند.
این مقاطع فولادی به طور گسترده در ساخت سقفهای شیبدار و سالنهای صنعتی کاربرد دارند. برای درک بهتر این موضوع و مشاهده چگونگی نصب این قطعات در پروژههای اجرایی، مطالعه مقاله کاربرد پروفیل Z در سقف و سوله را به شما پیشنهاد میکنیم. این مطلب به شما دید وسیعی میدهد تا متوجه شوید چرا در نقشههای شاپ (Shop Drawing)، تاکید زیادی بر استفاده از اعداد دقیق جدول وزن پروفیل Z میشود.
ما در فرآیند تولید در آذین پروفیل سپاهان، از ورقهای استاندارد ST37 استفاده میکنیم که باعث میشود خروجی نهایی دقیقاً با جدول وزن پروفیل Z مرجع همخوانی داشته باشد. این انطباق وزن، خیال ناظران پروژه را از بابت تستهای بازرسی فنی راحت میکند. فراموش نکنید که در سازههای مدرن، بهینهسازی وزن نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت مهندسی است تا بتوان سازههایی سبکتر، ارزانتر و در عین حال مقاومتر بنا کرد.
استانداردهای جهانی و متریال مورد استفاده در تولید پروفیل Z
تولید مقاطع فولادی باز، بهویژه آنچه در جدول وزن پروفیل Z مشاهده میکنید، تحت استانداردهای سختگیرانهای انجام میشود تا پایداری سازه تضمین شود. در سطح بینالمللی، ضوابط مربوط به ابعاد و تلرانسهای وزنی معمولاً بر اساس استانداردهای اروپایی و آمریکایی تدوین میشوند. شناخت این استانداردها به شما کمک میکند تا متوجه شوید چرا اعداد موجود در جدول وزن پروفیل Z در تمامی مراجع معتبر مهندسی، مشابه یکدیگر هستند.
برای درک بهتر دیدگاه جهانی در این باره، به پاراگراف زیر که از منابع معتبر صنعت فولاد استخراج شده است، توجه کنید:
“The structural efficiency of Z-purlins is derived from their high strength-to-weight ratio. According to Eurocode 3, the design of cold-formed steel members must account for local buckling, which is directly influenced by the thickness specified in the Z-profile weight chart. Using standardized dimensions ensures that the sectional properties, such as the moment of inertia, remain consistent across different manufacturing batches.”
ترجمه: “کارایی ساختاری پروفیلهای زد ناشی از نسبت بالای مقاومت به وزن آنها است. طبق استاندارد یوروکد ۳ (Eurocode 3)، طراحی قطعات فولادی سرد نورد شده باید پدیده کمانش موضعی را در نظر بگیرد که مستقیماً تحت تأثیر ضخامت مشخص شده در جدول وزن پروفیل Z است. استفاده از ابعاد استاندارد تضمین میکند که ویژگیهای مقطعی، مانند ممان اینرسی، در تمامی دفعات تولید ثابت باقی بماند.”
همانطور که در متن بالا اشاره شد، هرگونه انحراف از اعداد جدول وزن پروفیل Z میتواند محاسبات کمانش و پایداری کل سقف را مختل کند. ما در شرکت آذین پروفیل سپاهان با در نظر گرفتن این استانداردهای بینالمللی، فرآیند شکلدهی ورقها را به گونهای تنظیم میکنیم که خمهای ایجاد شده در بالها (Flanges)، کمترین تغییر را در چگالی و ضخامت ورق ایجاد کنند. این دقت در تولید باعث میشود که در هنگام نصب، قطعات به راحتی در هم اورلپ (Overlap) شده و اتصالات پیچ و مهرهای بدون کوچکترین جابجایی انجام شود.
علاوه بر استاندارد DIN 1022 که مرجع اصلی بسیاری از مقادیر در جدول وزن پروفیل Z است، استفاده از ورقهای با کیفیت ST37 یا ST52 که دارای تاییدیه متالورژی هستند، الزامی است. اگر شما به عنوان یک خریدار یا مهندس ناظر، مقطعی را تهیه کنید که وزنش با جدول وزن پروفیل Z مطابقت نداشته باشد، عملاً استاندارد متریال و ایمنی سازه را زیر سوال بردهاید. به همین دلیل است که توصیه میشود همیشه از تولیدکنندگان مستقیم و معتبری که شناسنامه فنی محصول را ارائه میدهند، خرید کنید.
مزایای استفاده از پروفیل Z نسبت به سایر مقاطع فولادی
وقتی به جدول وزن پروفیل Z نگاه میکنیم، اولین چیزی که جلب توجه میکند، نسبت فوقالعاده مقاومت به وزن این محصول است. در مقایسه با مقاطعی مثل ناودانی یا تیرآهنهای سبک، پروفیل زد به دلیل فرم هندسی خاصش که شبیه به حرف انگلیسی Z است، در تحمل بارهای ثقلی و نیروهای کششی بسیار هوشمندانهتر عمل میکند. انتخاب از روی جدول وزن پروفیل Z به شما این امکان را میدهد که با مصرف فولاد کمتر، دهانههای بزرگتری را در سوله پوشش دهید که این یعنی کاهش مستقیم هزینههای خرید آهنآلات.
یکی از مزیتهای کلیدی که در جدول وزن پروفیل Z نهفته است، قابلیت “اورلپ” یا همپوشانی این مقاطع است. برخلاف پروفیلهای C، زدها میتوانند در محل تکیهگاهها داخل یکدیگر قرار بگیرند. این ویژگی باعث میشود که در نقاط حساس سازه، ضخامت پروفیل عملاً دوبرابر شود، بدون اینکه وزن کل سیستم به طور غیرمنطقی بالا برود. مهندسان با استفاده از دادههای جدول وزن پروفیل Z، این همپوشانیها را طوری طراحی میکنند که ممان اینرسی در نزدیکی ستونها به حداکثر برسد.
علاوه بر بحثهای فنی، سهولت در حملونقل و انبارداری نیز از نتایج مستقیم وزن بهینه این مقطع است. از آنجایی که اعداد در جدول وزن پروفیل Z نشاندهنده سبکتر بودن این مقطع نسبت به تیرآهنهای همرده است، تعداد شاخههای بیشتری در یک تریلر جا میشود. این یعنی هزینه باربری کمتر برای پروژه شما. همچنین، نصب این پروفیلها به دلیل وزن مناسب، نیاز به جرثقیلهای فوق سنگین را در بسیاری از بخشهای سقف برطرف میکند و سرعت اجرای کار را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
در نهایت، قابلیت بازیافت و سازگاری با محیط زیست را هم نباید فراموش کرد. فولادی که بر اساس استانداردهای جدول وزن پروفیل Z تولید شده باشد، در پایان عمر سازه به عنوان ضایعات درجه یک محسوب شده و دوباره به چرخه تولید بازمیگردد. ما در آذین پروفیل سپاهان همواره بر این موضوع تاکید داریم که استفاده از مقاطع مهندسیشده، علاوه بر سود مالی، یک گام مثبت در جهت حفظ منابع ملی است.
آذین پروفیل سپاهان؛ مرجع تخصصی تولید بر اساس جدول وزن پروفیل Z
انتخاب تامینکنندهای که نه تنها محصول، بلکه اطمینان فنی به شما بفروشد، در پروژههای عمرانی یک کلید طلایی است. شرکت آذین پروفیل سپاهان با استقرار در قلب تپنده صنعت ایران، یعنی شهرک صنعتی جی، توانسته است با بهرهگیری از تکنولوژیهای روز دنیا، محصولاتی تولید کند که تطبیق ۱۰۰ درصدی با جدول وزن پروفیل Z استاندارد داشته باشند. ما میدانیم که حتی چند گرم اختلاف در هر متر، وقتی در ابعاد یک سوله چند هزار متری ضرب میشود، چه بار مالی و فنی سنگینی به پروژه تحمیل میکند؛ به همین دلیل، دقت در ضخامت ورق و زاویه خمها خط قرمز تولیدات ماست.
در مجموعه ما، تمامی فرآیندها از ورود ورقهای فولادی مبارکه تا خروجی نهایی، تحت نظارت واحد کنترل کیفیت (QC) قرار دارد. وقتی شما از جدول وزن پروفیل Z ما برای محاسبات خود استفاده میکنید، میتوانید مطمئن باشید که بارنامه نهایی شما با محاسبات روی کاغذ همخوانی کامل خواهد داشت. این موضوع برای پیمانکارانی که به صورت “وزنی” خرید میکنند و “شاخهای” نصب میکنند، اهمیت دوچندانی دارد.
ما علاوه بر تولید، مشاور امین شما در انتخاب بهترین سایز زد هستیم. اگر در میان اعداد و ارقام جدول وزن پروفیل Z دچار تردید شدید که کدام ضخامت برای دهانه سوله شما مناسبتر است، کارشناسان ما آمادهاند تا با تحلیل نقشههای شما، اقتصادیترین گزینه را پیشنهاد دهند. دسترسی آسان به کارخانه و دفتر فروش، یکی دیگر از مزایای همکاری با ماست. شما میتوانید برای مشاوره حضوری یا دریافت لیست قیمتهای روز که مستقیماً از جدول وزن پروفیل Z استخراج شدهاند، به آدرس ما مراجعه کنید:
آدرس کارخانه و دفتر: اصفهان، شهرک صنعتی جی، خیابان هفتم، شرکت آذین پروفیل سپاهان.
شماره تماس مستقیم: 03137112000
شماره همراه مدیریت و مشاوره: 09131121182
هدف ما در آذین پروفیل سپاهان این است که دغدغه شما را در تامین مقاطع فولادی به حداقل برسانیم. فرقی نمیکند پروژه شما در اصفهان باشد یا در دورترین نقطه ایران؛ ما محصولی را به دست شما میرسانیم که از نظر کیفی، دقیقاً مطابق با پارامترهای فنی جدول وزن پروفیل Z بینالمللی باشد.
نکات کلیدی در خرید و عوامل مؤثر بر قیمت بر اساس جدول وزن پروفیل Z
خرید مقاطع فولادی فراتر از یک معامله ساده است؛ این یک تصمیم مهندسی است که بر بودجه و ایمنی پروژه اثر میگذارد. اولین نکتهای که باید بدانید این است که قیمت نهایی بر اساس وزن خروجی باسکول محاسبه میشود، اما مبنای پیشبینی بودجه شما باید جدول وزن پروفیل Z باشد. هرگونه تفاوت فاحش بین وزن باسکول و اعداد استاندارد جدول، باید به عنوان یک زنگ خطر برای کیفیت ورق یا دقت تولید تلقی شود.
چند عامل مهم بر قیمت نهایی و دقت وزن محصول تأثیرگذار هستند:
نوع ورق مصرفی: استفاده از ورقهای درجه یک (مانند فولاد مبارکه) باعث میشود ضخامت در تمام طول شاخه یکنواخت باشد و عدد نهایی با جدول وزن پروفیل Z مطابقت کامل داشته باشد.
تکنولوژی خط تولید: دستگاههای رولفرمینگ پیشرفته در شرکت آذین پروفیل سپاهان، لبهها و خمها را با دقت میلیمتری ایجاد میکنند تا وزن اضافی ناشی از دفرمه شدن ورق به مشتری تحمیل نشود.
سایز و ضخامت: با افزایش سایز (مثلاً از Z18 به Z22)، طبق جدول وزن پروفیل Z، وزن هر متر افزایش یافته و طبیعتاً قیمت هر شاخه نیز بالاتر میرود.
پیشنهاد میکنیم هنگام استعلام قیمت، حتماً “وزن هر شاخه” را از فروشنده بپرسید و آن را با جدول وزن پروفیل Z معتبر مقایسه کنید. متأسفانه برخی واحدهای غیرمتعارف با استفاده از ورقهایی با ضخامت منفی (مثلاً ۱.۸ به جای ۲ میلیمتر)، محصول را ارزانتر میفروشند، در حالی که سازه شما از نظر مهندسی دچار ضعف شدید خواهد شد.
برای اینکه در کنار بررسی قیمت، با روشهای بهینه نصب و استانداردهای اجرایی هم آشنا شوید، دعوت میکنیم بخشهای قبلی ما درباره راهنمای جامع پروفیل Z در سازهها را دوباره مرور کنید. این کار به شما کمک میکند تا بدانید کدام ردیف از جدول وزن پروفیل Z دقیقاً برای کاربری شما (دیواره یا سقف) طراحی شده است. ما در آذین پروفیل سپاهان همواره لیست قیمتهای خود را بر پایه شفافیت و انطباق با استانداردهای ملی ارائه میدهیم تا مشتری با خیالی آسوده، بهینهترین خرید را تجربه کند.
سؤالات متداول درباره جدول وزن پروفیل Z
در این بخش، مجموعهای از پرسشهایی که معمولاً مشتریان و مهندسان در تماس با واحد فنی آذین پروفیل سپاهان مطرح میکنند، گردآوری شده است:
۱. آیا وزن پروفیل Z گالوانیزه با پروفیل سیاه متفاوت است؟ بله، اما این تفاوت بسیار ناچیز است. در جدول وزن پروفیل Z، مقادیر معمولاً برای ورق سیاه (ST37) محاسبه میشوند. در صورت استفاده از ورق گالوانیزه، بسته به میزان پوشش روی (Coating)، حدود ۲ تا ۵ درصد به وزن نهایی افزوده میشود که در محاسبات حجیم باید لحاظ گردد.
۲. چطور میتوانیم از صحت اعداد درج شده در جدول وزن پروفیل Z مطمئن شویم؟ بهترین راه، تطبیق وزن یک شاخه نمونه با فرمول استاندارد مهندسی یا استفاده از کولیس برای اندازهگیری دقیق ضخامت ورق است. ما در آذین پروفیل سپاهان تضمین میدهیم که تمامی محصولات خروجی از خط تولید، با تلرانس استاندارد DIN، دقیقا مطابق با جدول وزن پروفیل Z باشند.
۳. چرا در برخی جداول، وزن پروفیل Z18 با هم تفاوت دارد؟ این تفاوت معمولاً به “پهنای بال” و “اندازه لبه (خم)” برمیگردد. پروفیلهای زد در بازار با بالهای ۵، ۶ یا ۷ سانتیمتری تولید میشوند. هرچه پهنای بال بیشتر باشد، طبق جدول وزن پروفیل Z، وزن نهایی شاخه نیز سنگینتر خواهد بود.
۴. پرکاربردترین سایز در جدول وزن پروفیل Z کدام است؟ معمولاً سایزهای Z18 و Z20 با ضخامتهای ۲.۵ و ۳ میلیمتر، بیشترین تقاضا را در صنعت سولهسازی ایران دارند. این سایزها تعادل بسیار خوبی میان قیمت و مقاومت ایجاد میکنند.
۵. برای سفارش محصول، دانستن وزن کافی است؟ خیر؛ علاوه بر وزن، شما باید ارتفاع (H)، ضخامت (T) و طول شاخه (معمولاً ۶ متری) را بر اساس جدول وزن پروفیل Z به کارشناسان فروش اعلام کنید. برای راهنمایی بیشتر در مورد نحوه استفاده از این مقاطع در پروژههای خاص، پیشنهاد میشود مقاله کاربرد پروفیل Z در سقف و سوله را مطالعه فرمایید.
سخن پایانی
استفاده درست از جدول وزن پروفیل Z اولین قدم برای یک ساختوساز اصولی و اقتصادی است. ما در مجموعه آذین پروفیل سپاهان واقع در شهرک صنعتی جی اصفهان، با شماره تماس 03137112000 و شماره همراه 09131121182، در تمام مراحل از استعلام وزن تا تحویل نهایی در کنار شما هستیم.
